Bij de inkomensverklaring zijn vanaf 1 mei de definitieve jaarcijfers over het vorige boekjaar verplicht. Vraag je tussen 1 februari en 1 mei aan, dan lever je minimaal tussentijdse cijfers tot en met het vierde kwartaal van het vorige boekjaar aan, samen met de aangiften omzetbelasting over die kwartalen.
Vanaf wanneer zijn definitieve jaarcijfers verplicht voor je inkomensverklaring?
Voor IB-ondernemers, zoals een zzp'er of eenmanszaak, en voor DGA's gelden dezelfde momenten:
Vanaf 1 februari: tussentijdse cijfers tot en met het vierde kwartaal van het vorige boekjaar, plus de aangiften omzetbelasting tot en met dat kwartaal.
Vanaf 1 mei: de definitieve jaarcijfers van het vorige boekjaar. Je levert dan de jaarrekening over dat jaar aan en de IB-aangifte moet ingediend zijn.
Door die datum komt er eerder inzicht in de definitieve cijfers van het voorafgaande boekjaar. Geldverstrekkers kunnen eigen of afwijkende eisen hanteren.
Telt het lopende boekjaar mee voor je inkomen?
Vanaf een bepaald moment in het jaar wel, op twee manieren:
Vanaf 1 augustus is een tussentijdse winst-en-verliesrekening verplicht, met een positief bedrijfsresultaat. Het resultaat wordt omgerekend naar een heel jaar. Valt dat lager uit dan de basis van je inkomen, dan is dat reden om je inkomen naar beneden bij te stellen. Een hoger tussentijds resultaat op basis van alleen een winst-en-verliesrekening leidt niet tot een hoger toetsinkomen.
Vanaf 1 april mag het werkelijk behaalde resultaat van het lopende jaar in de plaats komen van het oudste jaar. Daarvoor zijn een tussentijdse balans (geen kolommenbalans) en een winst-en-verliesrekening nodig. Het resultaat wordt dan niet omgerekend naar een heel jaar.
De basis van je inkomen is het gemiddelde over de afgelopen drie jaar, met het laatste jaar als maximum.
Rekenvoorbeeld: Kees vraagt in augustus aan met halfjaarcijfers
Kees is zzp'er, en dus IB-ondernemer. Hij vraagt in augustus 2026 een inkomensverklaring aan. Zijn definitieve winst was € 27.000 in 2023, € 45.000 in 2024 en € 42.000 in 2025.
Basis: (€ 27.000 + € 45.000 + € 42.000) / 3 = € 38.000. Dat is lager dan het laatste jaar, dus de basis is € 38.000.
Situatie 1: over het eerste halfjaar van 2026 maakte Kees € 30.000 winst, en hij levert een tussentijdse balans aan.
Halfjaar in plaats van 2023: (€ 45.000 + € 42.000 + € 30.000) / 3 = € 39.000.
Het laatste volledige jaar (€ 42.000) is hoger dan dit gemiddelde, dus hoeft het niet te worden begrensd op het halfjaarresultaat.
Omgerekend naar een heel jaar: € 60.000. Dat is hoger dan € 39.000, dus er volgt geen bijstelling.
Toetsinkomen: € 39.000.
Situatie 2: over het eerste halfjaar maakte Kees € 17.000 winst.
Halfjaar in plaats van 2023: (€ 45.000 + € 42.000 + € 17.000) / 3 = € 34.666,67. Dat is lager dan de basis van € 38.000, dus die basis blijft staan.
Omgerekend naar een heel jaar: € 34.000. Dat is lager dan € 38.000, dus het inkomen wordt naar beneden bijgesteld.
Toetsinkomen: € 34.000.
Dit is een vereenvoudigd, fictief voorbeeld: de uitkomst verschilt per situatie.
Waar let de rekenexpert op bij tussentijdse cijfers?
Tussentijdse cijfers worden gecontroleerd aan de hand van de aangiften omzetbelasting.
Komt het lopende jaar in de plaats van het oudste jaar, dan is een kolommenbalans niet genoeg; er is een tussentijdse balans nodig.
Voldoen je balansposities in het laatste volledige jaar niet, maar wel op basis van de tussentijdse balans, dan kan de rekenexpert daar een onderbouwd oordeel over geven. Dat is een mogelijkheid, geen garantie.
Welke stukken je op welk moment aanlevert, staat in de checklist met benodigde documenten
Wat kun je doen als je jaarcijfers nog niet klaar zijn?
Soms komt er een woning voorbij die je niet wilt missen, terwijl je dossier nog niet op orde is. Veelal zijn dan de jaarcijfers nog niet klaar. Met een PreAnalyse kun je alvast verkennen of je inkomen toereikend is. Een PreAnalyse is een uitgebreidere analyse die in overleg wordt opgesteld en betaald, en biedt geen garantie op acceptatie van je hypotheek.
De doorlooptijd van een inkomensverklaring gaat pas in als je dossier compleet is. Lees meer bij doorlooptijd, of start je aanvraag zodra je cijfers er zijn.